სსო მეტრი

სსო მეტრი (CSO Meter)

სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი (CSI) 2017 წლიდან არასამეწარმეო სამართლის ევროპულ ცენტრთან (ECNL) ერთად და ევროკავშირის მხარდაჭერით ახორციელებს პროექტს, რომლის მიზანსაც აღმოსავლეთ ევროპის პარტნიორობის ქვეყნებში სამოქალაქო საზოგადოებისთვის ხელსაყრელი გარემოს შექმნა წარმოადგენს.

სსო-ების საარსებო გარემოს მუდმივი მონიტორინგისა და შეფასებისთვის, პროექტის ფარგლებში, შემუშავდა მონიტორინგის ინსტრუმენტი – სსო მეტრი (CSO Meter). სსო მეტრის მომზადებაში მონაწილეობდა ექსპერთა ჯგუფი და 807-ზე მეტი საზოგადოებრივი ორგანიზცია აღმოსავლეთ ევროპის 6 ქვყნიდან. შედეგად, შეიქმნა საერთაშორისო სტანდარტებსა და საუკეთესო პრაქტიკაზე დაფუძნებული, ადგილობრვ საჭიროებებსა და რეგიონის სპეციფიკაზე მაქსიმალურად მორგებული ინსტრუმენტი, რომელიც მოიცავს 30 სტანდარტსა და 161 ინდიკატორს კანონმდებლობისა და პრაქტიკის გასაზომად საჭირო 10 სფეროს შესაფასებლად.

სსო-ების მონიტორინგის ინსტრუმენტი იყოფა ორ ძირითად ნაწილად:

  • ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები – აღნიშნული ნაწილი მოიცავს იმ ძირითად სტანდარტებს, რომლებიც აუცილებელია სამოქალაქო საზოგადოების ხელშემწყობი გარემოს შექმნისათვის. სტანდარტები ეფუძნება ადამიანის იმ ფუნდამენტურ უფლებებს, რომლებითაც უნდა სარგებლობდნენ როგორც ინდივიდულაური პირები, ისე სსო-ები;
  • აუცილებელი პირობები – აღნიშნული ნაწილი მოიცავს სტანდარტებს, რომლებიც კრიტიკულად მნიშვნელოვანია სამოქალაქო საზოგადოების განვითარებისთვის, თუმცა, მხოლოდ მათი არსებობა – ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების გარანტიების გარეშე – არ არის საკმარისი ხელსაყრელი გარემოს უზრუნველსაყოფად, მაგალითად სახელმწფო დაფინანსება, მოხალისეობა, სახელმწიფოს და საზოგადოებირივი ორგანიზაციების ურთიერთთანამშრომლობა.

ამ დროისთვის, სსო მეტრის გამოყენებით, მომზადებულია აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებში სამოქალაქო საზოგადოების საარსებო გარემოს ამსახველი არა ერთი ანგარიში, მათ შორის საქართველოს პირველი – 2019 წელს, მეორე კი 2020 წელს მიმოიხილავს.

2021 წელს სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტმა დაიწყო პროექტის მეორე ფაზის განხორციელება. იგი მოიცავს შემდეგ მიმართულებებს:

  • CSO Meter-ის მონიტორინგის საშუალებით იმ სტანდარტებისა და ინდიკატორების ერთობლიობის უზრუნველყოფა, რომელიც გავლენას ახდენს ხელსაყრელი გარემოზე, მიმდინარე თუ აქტუალურ საკითხებზე;
  • სამოქალაქო საზოგადოების გარემოს შედარებითი ანალიზის ჩატარება, როგორც ქვეყნის, ისე – რეგიონულ დონეზე, პროგრესის ან მისი შეფერეხების შეფასება და პოლიტიკის დიალოგისკენ სწრაფვა;
  • ექსპერტთა და ორგანიზაციების ფართო ჯგუფის შექმნა, რომლიც გამოიყენებს CSO Meter-ს მონიტორინგისთვის და როგორც მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ ადვოკატირების ინსტრუმენტს, რაც ხელს შეუწყობს ხელსაყრელი სამართლებრივი გარემოსა და პრაქტიკის შექმნას.

პარტნიორი ორიგანიზაციები არიან: საერთაშორისო გამჭვირვალობა სომხეთში (TIAC); შპს MG ქონსალთინგი (აზერბაიჯანი), სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტი (საქართველო), პრო-დემოკრატიული არასამთავრობო ორგანიზაციების ასამბლეა სამართლებრივი ტრანსფორმაციის ცენტრი (ბელორუსი); პრომო-ლექს ასოციაცია (მოლდოვა), უკრაინის დამოუკიდებელი პოლიტიკური კვლევების ცენტრი (უკრაინა).